• Erhan Meço

Flaş Satın Alma Kılavuzu

Fotoğrafa yeni başlayanların genellikle pek hoşlanmadığı ekipmanlardan bir diğeri flaştır. Çünkü flaş denilince akla genellikle simsiyah bir ortamda çekilmiş aşırı parlak bir obje veya insan fotoğrafı gelir. Bu nedenle de yeni başlayanlar flaşı sadece gece karanlıkta kullanılacak ve her daim estetikten uzak sonuçlar verecek bir ekipman olarak değerlendirirler.

Oysa ki flaş, ışığı yönetmeyi bilen ellerde fotoğrafa değer katan, çok önemli bir araçtır. Flaş sadece karanlık ortamlarda değil, ortamdaki ışık koşullarının istenen sonuca ulaşmaya engel olduğu durumlarda veya farklı sanatsal çalışmalar yapmakta kullanılan, fotoğrafın ve fotoğrafçının vazgeçilmez araçlarından biridir.

Tıpkı fotoğrafın diğer ekipmanlarında olduğu gibi, flaş ve paraflaşların da bir çok farklı modeli vardır ve doğru tercihlerle alışveriş edilmesi hem zaman, hem para tasarrufu sağlar.



Flaş Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Flaş (Flash / Speedlite): Flaşlar, kameranın üzerine veya bir ayağa monte dilerek kumanda yardımıyla, saniyenin bindelik diliminde ışık veren anlık ışık kaynaklarıdır.

Flaşlar Üç Çeşittir:

Dahili Flaş: Bu flaşlar kameraların gövdelerinde yer alırlar ve güçleri de kameranın pili tarafından sağlanır. Oldukça küçük ışık kaynakları olup, güçleri kısıtlıdır ve yönlendirilemezler.

Kamera Aksesuarı Flaş: Bu flaşlar kameranın gövdesinde yer almazlar, ancak kameranın yanında aksesuar olarak sunulurlar ve güçlerini yine kameranın pilinden alırlar. Oldukça küçük ışık kaynakları olup, güçleri kısıtlıdır. Dahili flaştan pek farkları yoktur.

Harici Flaş: Bu flaşlar harici olarak satın alınırlar ve farklı boyut/ağırlık ve güçtedirler. Bazısı kalem pille çalışırken, bazısının kameralar gibi kendi şarj edilebilir lityum iyon pilleri vardır. Bunlarda kullanılan piller, gücü ve dolum süresi bakımından önemlidir. Daha büyük, daha güçlü, daha yönlendirilebilen ve kameradan ayrılarak kullanılabilen cihazlardır.

Flaş Ne Zaman Kullanılır?

• Gece kısa mesafe (3-5 metre) çekimlerinde,

• İç mekan çekimlerinde,

• Ters veya yan ışık koşullarında,

• Düşük ışıkta hareket dondurmak için,

• Flaş ile oluşturulabilecek farklı efektler yaratmak için (Tekrarlı Flaş, Arka Perde Flaşı)

Flaş Nasıl Kullanılır?

• Ana Işık Kaynağı olarak

• Dolgu Işık Kaynağı olarak

Neden Harici Flaş Satın Almalıyım?

• Kameranızın flaşı sadece öne doğru tek bir açıyı aydınlatır.

• Kameradan ayrılarak kullanılamazlar.

• Önüne ciddi anlamda ışığı düzenleyici bir eklenti takmak mümkün değildir.

• Çok küçük bir ışıktır, bu nedenle oldukça serttir.

• Gücü oldukça düşüktür.

• Çok az bir mesafeyi aydınlatırlar.

• Manuel ayarları oldukça kısıtlıdır.

• Güçlerini kameradan aldıklarından, kameranın pilini daha hızlı bitirirler.

Flaş Uyumluluğu

Hot-Shoe bağlantı noktası olan her flaş, bu bağlantı noktasına sahip her kamerada manuel veya otomatik olarak kullanılabilir.

Ancak fotoğrafçı, flaşını TTL modda kullanmak istiyorsa, kullandığı markaya uygun bir flaş edinmek durumundadır.

Fotoğrafçı, kullandığı marka tarafından üretilen flaşları satın alabileceği gibi, kendi markasına uyumlu flaşları üreten üçüncü parti markaların flaşlarını da kullanabilir.

Kamera üreticilerinin ürettiği flaşlar, özellikle marka değerinin işin içine girmesi nedeniyle oldukça pahalıdır. Flaş üretiminde uzmanlaşmış markalar, çoğunlukla daha düşük bedellere, aynı ya da daha fazla özellik sunabilmektedirler.

Flaş Modları

Manuel Mod:

• Flaş manuel moddayken, flaşın gücü fotoğrafçı tarafından belirlenir.

• Flaş Gücü: 1/1 (Tam Güç), 1/2, 1/4, 1/8, 1/16, 1/32, 1/64, 1/128, 1/256 (En düşük güç)

Otomatik Mod:

• Flaş otomatik moddayken, üzerindeki ışık ölçer sayesinde hangi güçte patlayacağını kendisi belirler.

• Flaş Otomatik moddayken, fotoğrafçı flaşın pozlama telafisi ile gücünü azaltıp arttırabilir.

TTL Mod (Through The Lens – Objektifin içerisinden ölçüm):

• Flaş TTL moddayken, kameranın dahili ışık ölçeri sayesinde ışık ölçümünü objektifin içerisinden alır.

• Flaş Otomatik moddayken, fotoğrafçı flaşın pozlama telafisi ile gücünü azaltıp arttırabilir.

Flaş Özellikleri

Güç

Flaşların içerisinde bulunan ampuller her zaman aynı parlaklık değerinde patlarlar. Yani gücü arttırdığımızda ampül daha parlak ışık vermez, ya da gücü azalttığımızda flaş daha az parlamaz.

Bu nedenle, biz flaşın gücünü arttırıp azalttığımızda değiştirdiğimiz şey ampulün parlaklığı değil, açık kalma, yani aydınlatma süresidir.

Flaşların gücü «Guide Number (GN)» değeri ile belirlenir.

Bir flaşın GN değeri ne kadar büyükse; o kadar fazla aydınlatma yapar ve ışığı o kadar uzağı aydınlatır.

Guide Number = Diyafram Değeri x Flaşın Özneye uzaklığı

Yeniden Dolum Süresi

Flaşlar içlerinde yer alan bir kapasitör ile pilden yüksek miktarda güç depolar ve deklanşöre basıldığında bu gücü ani şekilde ampule aktararak patlar. O sebeple flaş patlamadan önce güç toplamak için bir süreye ihtiyaç duyar.

Bu süre ne kadar düşükse, flaş o kadar seri şekilde patlatılabilir. (Flaşa takılacak pilin kalitesi burada önem arz eder.) Flaş ne kadar güçlü patlatılırsa, yeniden dolum süresi o kadar uzar. Pil bittikçe de süre uzamaya başlar.

Through The Lens (TTL) Ölçüm:

Flaş TTL moddayken, kameranın dahili ışık ölçeri sayesinde ışık ölçümünü objektifin içerisinden alır. Bu sayede flaşın pozlaması çok daha doğru şekilde ölçülür ve uygulanır. Özellikle flaşın kamera üzerine takılı olduğu durumlarda başarılı şekilde çalışır.

Flaş kompanzasyonu ile flaşın gücü stop değerinde arttırılabilir veya azaltılabilir. Kullanılan kamera markasına uyumlu olarak TTL modda kullanılıp kullanılmadığı önemlidir. TTL özelliği olan flaşların kullanımı çok daha kolaydır.

Yüksek Hızlı Senkronizasyon

Her kameranın bir flaş senkronizasyonu için en yüksek enstantane değeri mevcuttur. Flaşlı fotoğraflarda enstantane senkronizasyon değerinin üzerine çıkarsa, perde flaşın aydınlatma süresinden daha hızlı kapanır ve kadrajın sadece bir kısmı flaş ile aydınlanır. Diğer kısmı karanlık kalır.

Her kameranın senkronizasyon değeri farklıdır ancak genellikle bu değerler 1/200 – 1/320sn arasındadır. (Yaprak perde kullanan kompakt ve orta format kameraların senkronizasyon hızları daha yüksektir)

Bu özellik flaşın, kameranın flaş senkronizasyon hızından daha hızlı enstantanelerde tüm kadrajı aydınlatacak şekilde ışık verebilmesini sağlar. Bu özellikle yüksek hızlı çekimlerde ve ışığın bol olduğu gün içi saatlerinde flaşı efektif olarak kullanabilmeyi sağlar.

Zoom

Çoğu tepe flaşının, ışığı, kullanılan objektifin odak uzaklığına göre zoom yaparak verme özelliği vardır. Bu ışığın gidiş açısını daraltarak, kullanılan objektifin odak uzaklığı ile sağlanan görüş açısına göre ayarlar.

Böylelikle daha az kayıpla daha uzağı aydınlatabilir. Bu zoom aralığı flaştan flaşa değişebilir. Geniş aralık daha çok avantaj sağlar.



Dönüş Açısı

Hareket açısı da flaştan flaşa değişiklik gösterebilen bir özelliktir. Bazı flaşlar hareketsizken, bazıları değişik açılarda dönebilirler.

Flaş başlığının çevrilebilir olması, flaş ışığını yönlendirmeyi ve duvar/tavan veya reflektör gibi ışığı yansıtan yüzeylerden sektirerek yumuşatma imkanı sunar. Dönüş açısı ne kadar genişse o kadar avantajlıdır.

Kablosuz Patlatma

Kablosuz patlatma flaşı kameraya takmadan, farklı bir yere konumlamayı sağlar. Bazı kameralar üzerine takılı bir master flaş yardımıyla, herhangi bir aksesuar kullanmadan uzaktaki bir flaşı patlatılabilirler (TTL kullanılamaz). Bu işlemde kamera üzerindeki master flaş fotoğrafa etki etmeyen bir sinyal ışığı göndererek uzaktaki flaşı patlatır.

Bazı flaşlar ise kablosuz tetikleyici ile, flaş üzerine herhangi bir parça takmadan uzaktan tetikleme özelliği sunarlar. Ayrıca iki parçalı (Biri kamera üzerine, diğeri flaş üzerine takılan) bir kablosuz tetikleyici satın alarak her flaş uzaktan patlatılabilir.

Hava Koşullarına Dayanıklılık

Eğer hava koşullarına dayanıklı bir kamera ve objektifiniz varsa, flaşınızı da hava koşullarına dayanıklı bir model tercih edebilirsiniz.

Bir ekipmanın hava koşullarına dayanıklı olması, onun su/toz geçirmez olduğu anlamına gelmez. Su veya toz nedeniyle oluşan arızalar garanti kapsamına alınmaz.

Tekrarlı Flaş

Orta ve üst seviye flaşlarda bulunan özelliklerden biridir. Flaşın belirlenen zaman diliminde, eşit aralıklarla birden çok defa patlamasını sağlar. Uzun pozlamalarda kullanılan bu efekt, hareketli objelerin, kadrajın birden çok noktasında dondurularak fotoğraflanmasını sağlar.

Ekran

Bazı flaşların ayarları, flaşın üzerinde yer alan ekran üzerinden yapılırken, bazıları bu ekrana sahip olmadıklarından sadece düğme ve ayar tekerleri ile ayar yapılabilir. Ekranlı modeller genellikle daha kolay ayarlanır ve daha çok özellik sunarlar. Ekranın büyüklüğü, kalitesi ve ışıklandırma ş